Drie laureaten voor stadsprijs voor renovatie, invulbouw en duurzaam bouwen 2011

Aan de editie 2011 van deze wedstrijd namen 14 eigenaars deel. Vooraf werd een preselectie gemaakt van 14 naar 6. De jury bracht een plaatsbezoek aan de 6 geselecteerde panden.

Na dit plaatsbezoek was de jury van oordeel dat de inzendingen van een grote diversiteit zijn. Met algemene consensus werd na rijp beraad beslist om drie projecten te bekronen, die er boven uit staken. Het gaat om twee projecten in de categorie renovatie en één in de categorie duurzaam bouwen.

Voor de categorie ‘renovatie’ gaat het om de woning in de Schoolstraat 146 van Ives Stremersch en Annemie Bosteels met architect Céline Cuypers.

Het betreft een herbruik van een karaktervolle rijwoning midden in de stad met annex opslagplaats voor horeca-materiaal. De achterbouw en het achterliggende magazijn werden volledig gesloopt. De ontstane open ruimte wordt momenteel gebruikt als speelkoer voor de kinderen en in de toekomst voor een ruime stadstuin. Een eigentijdse uitbreiding doet dienst als bureau, wasplaats en keuken met eetruimte. De patio en de grote glaspartij aan de achterzijde van de woning zorgen voor permanent natuurlijk licht in alle ruimten. Op de eerste verdieping werd 1 van de 4 kamers ingericht als badkamer. De zolderverdieping werd ingericht met speelkamer, sanitaire ruimte, nog 2 slaapkamers en een grote opbergruimte. Het dak werd volledig vernieuwd. De jury heeft veel lof voor dit actueel verhaal. Een nieuw samengesteld gezin met 5 kinderen op zoek naar veel ruimte midden in de stad, recupereert een oud industrieel gebouw dat niet meer bruikbaar is. Door het vrijmaken van een volgebouwd binnengebied ontstaat terug ruimte en lucht in de stad voor een gezin. Het project is aangepakt met respect voor het bestaande – het karakter van de woning is behouden – met nieuwe hedendaagse ingrepen. Bestaand en nieuw smelten als vanzelfsprekend samen ter plaatse van de patio. Er is veel licht en ruimte gecreëerd, het geheel zit logisch in elkaar, het majestueuze van vroeger zit er nog in. De jury vindt het een mooi voorbeeld van herbruik van een gebouw midden in de stadskern voor een groot gezin.

Het andere bekroonde project in de categorie ‘renovatie’ is de woning in de Schongaustraat 30 van Tom Van Landeghem en Carla Maes met architect Kitty Strybol.

Dit project omvat de renovatie en omvorming van een bel-etagewoning naar gelijkvloers wonen met contact naar de zuidgerichte tuin. Het huis uit 1968 werd hiervoor aangepast aan de normen en noden van vandaag. Hiervoor werd het gebouw volledig gestript tot op de ruwbouw met een uitbreiding op het gelijkvloers tot een bouwdiepte van 18 meter conform de bpa-voorschriften. Hier is de garage, hal, keuken met berging en leefruimte voorzien. Op de eerste verdieping is er nog een tweede zithoek met bureel die via een vide visueel aansluit op de leefruimte beneden. Hier bevindt zich ook de ouderlijke slaapkamer met aangrenzende badkamer en toilet. De tweede verdieping is het domein van de kinderen. Ze hebben elk een eigen slaapkamer, een badkamer en een tv-kamer. Het resultaat is een aangename, lichte en ruime gezinsvriendelijke woning. De jury vindt het een architecturaal interessant project met veel gevoel voor ruimte en licht. De koppeling van de tuin aan de woning is meer dan geslaagd. Het project is duidelijk bedacht van binnenuit. Architecturaal is het accent dan ook volledig gelegd op de nieuwe leefruimte, die grote openheid, licht en zicht op de tuin uitstraalt. Leven van binnenuit, met toch voldoende transparantie en uitstraling naar buiten toe. Van op de straat is de verbouwing dan ook weinig zichtbaar. Dit toont de juiste houding ten opzichte van dit gebouw en het straatbeeld: bescheiden met respect voor de omgeving en toch eigentijds en aangepast aan de hedendaagse noden waar het aangenaam wonen is.

Het winnende project in de categorie ‘duurzaam bouwen’ is de woning aan de Grote Heimelinkstraat 59b van Tom Segers en Leen Waterschoot volgens een ontwerp van BLAF architecten.

Het betreft een ambitieuze nieuwbouw passiefwoning bestaande uit een vooruitstrevende architectuur. Deze passiefbouw is opgebouwd uit een ondergrondse, volledig ingepakte, betonconstructie. Op deze betonnen sokkel – waar onder meer drie halfondergrondse kinderkamers zijn ondergebracht – werd een houtskelet opgetrokken, luchtdicht en dampopen om warmteverliezen te vermijden. Het constructiehout en plaatmateriaal dragen het FSC-label. Ook het isolatiemateriaal, 32 cm dik, is een natuurlijk materiaal: cellulosevlokken bestaande uit verduurzaamd gerecycleerd papier. Samen met de geïsoleerde raamprofielen met driedubbele beglazing zorgt deze opbouw ervoor dat de jaarlijkse warmtevraag beperkt blijft tot 10 kWh/m² (!). Dit is minder dan de passiefhuisnorm van 15 kWh/m², en twaalf keer lager dan de waarde van een hedendaagse standaard-nieuwbouw. Deze luchtdichte woning wordt geventileerd door een zogenaamd compacttoestel: de warmte aanwezig in de uitgaande lucht wordt overgedragen op de verse toevoerlucht. De overige technieken werden tot een minimum beperkt.

Volgens de jury doorbreekt deze hedendaagse woning alle clichés van het duurzaam bouwen. Enerzijds heeft deze woning alles wat een passiefhuis moet hebben: grote ramen op het zuiden, zonnewering, gebruik van duurzame materialen (houtskelet, bamboe en linoleum op de vloer), doorgedreven isolatie, minimalistisch gebruik van technieken en een zeer laag verbruik per m². Anderzijds bestaat het uit een eigenzinnige, moderne, aantrekkelijke en vernieuwende architectuur. Deze woning is ruimtelijk, heeft zicht en licht, alle ruimte is benut. De ‘promenade architecturale’ is goed verzorgd met een hellend vlak en interessante doorzichten. Er werden knappe oplossingen bedacht voor de beperkingen verbonden aan het perceel (oppervlakte, verkavelingsvoorschriften, oriëntatie, omgevingsimpact). De jury vindt het project een eenheid, één verhaal waar de buitenkant klopt met de binnenkant en de bewuste specifieke eigen keuzes van de bewoners.

De laureaten stellen twee namiddagen hun woning open voor het publiek, dit met het oog op de voorbeeldfunctie van deze projecten in het kader van de stadsrenovatie en het duurzaam bouwen. Het gaat om zaterdag 5 mei 2012 en zondag 13 mei 2012, telkens van 14 uur tot 17 uur. De winnende projecten worden ook bekend gemaakt via de stadstelevisie.