Open Monumentendag 2016

zicht op de stad
Op Open Monumentendag 2016 willen we je met het thema ‘Hoog-Laag’ uitdagen om vanuit een ander oogpunt en met een nieuwe blik te kijken naar je dagelijkse omgeving: de stad, het dorp, de straten, de gebouwen, het landschap.
Bij deze editie wordt deelgemeente Belsele extra in de kijker geplaatst. 


zit vanop de stationsparking
‘Hoog-Laag’
is misschien geen evidente invalshoek voor Sint-Niklaas, maar toch worden we er overal mee geconfronteerd. Hoge gebouwen bieden je een blik op de stad vanuit een ander perspectief, een grondplan van de stad in 3D. De klim brengt misschien wel je hartslag naar omhoog. Of kijk omhoog als je rondloopt, en ontdek schoonheid waar je altijd over keek. Waarom ook niet eens rondneuzen naar schatten op zolder of onder de grond duiken naar onbekende parels. En dacht je echt dat onze Grote Markt plat was?

Park van Belsele
Grijp op Open Monumentendag de kans om - zeker ook in Belsele - ongekende maar zeer verrassende prachtige, groene plekjes te ontdekken. Na vandaag zeg je beslist ook dat ‘Hoog-Laag’ toch dichter bij is dan je denkt.
Vergeet vooral je fototoestel niet want je kan unieke beelden maken. 
logo_familiezoektocht
Nieuw dit jaar is het grote aanbod van activiteiten voor kinderen en families.

  • familiezoektocht die vertrekt vanuit het toeristisch infokantoor op de Grote Markt (klik hierboven)
  • fotozoektocht in en rond de Sint-Jozefkerk ism met Monumentenwacht Vlaanderen
  • muziek en workshops in muziekclub 't Ey in Belsele
  • het Ridderkamp van de ridders van Pendragon 

Voor de eerste keer is er ook een samenwerking met Warp- Coup De Ville.

Op Open Monumentendag zijn alle activiteiten gratis (behalve de locaties die opgenomen zijn in het circuit van Coup de Ville).

Laatste Updates:

Orgelconcert Sint-Nicolaaskerk
Naar aanleiding van Open Monumentendag bespelen Katrien Mannaert en Joost Dhont om 14u en 15u het orgel van de Sint-Nicolaaskerk.

Primeur! Eeuwenoude gerestaureerde kaart van Belsele
De Koninklijke Oudheidkundige kring Waasland (KOKW) toont in de Pasorij van Belsele in primeur de gerestaureerde "Caerte figuratieve der Heerlijkheden van het Beversche, Puyenbeke, Paddenschoot en Aerschot geënclaveerd binnen de Prochie van Belcele (gecopieert uyt de Caerte der vorseide Prochie van Belcele alsmede uyt de werken van lantmeters P. Van Landeghem en J.B. Manderschaidt ende naer verscheidene gedaene verbetering der abusen en erreuren daer mede bevonden te accorderen...)" door JJ. du Caju (1785).

 

Download hier de brochure van Open Monumentendag. 

Centraal infopunt
voor Sint-Niklaas: Toerisme Sint-Niklaas, Grote Markt 45, Sint-Niklaas
voor Belsele: muziekclub ’t Ey, Koutermolenstraat 6, Belsele  

PRAKTISCHE INFORMATIE  

De meeste locaties in Sint-Niklaas en Belsele liggen op wandelafstand van elkaar.
Ze zijn ook zonder gids, met infofiche te bezoeken.

Een plannetje afhalen kan in de infopunten of hier downloaden.
Wil je zelf een parcours samenstellen?
Dat kan via de website van Herita: www.openmonumentendag.be 

Om parkeerproblemen te vermijden kom je bij voorkeur met de fiets. De afstand tussen Sint-Niklaas en Belsele is korter dan je denkt. In minder dan een half uurtje doe je dat met de fiets via de Spoorwegwegel.

Suggestie voor een fietstocht:

Startpunt Grote Markt Sint-Niklaas, knooppunt 36 via 34 (Stationswegel), 33 (Belsele station) en 37 (via de Kerkstraat tot Belseledorp), 9 km of iets vroeger naar links via de Mierennest, 5 km.

Met het openbaar vervoer neem buslijn 21 richting Lokeren van aan het station of de Grote Markt. 

Hou de webpagina in de gaten voor de laatste updates, meer details, het plannetje van de locaties en volg ons op Facebook 

Contact en info

tot 9 september
dienst cultuur, Grote Markt 1
9100 Sint-Niklaas, 03 778 33 38, cultuur@sint-niklaas.be

op 11 september tijdens Open Monumentendag (open van 10 tot 18.00 uur)
Toerisme Sint-Niklaas, Grote Markt 4, 9100 Sint-Niklaas, 03 778 35 00, toerisme@sint-niklaas.be

-----------------------------

Alles sites op een rijtje:  

1. Parochiehuis en Cipierage (Grote Markt 45) 

Het Parochiehuis en de Cipierage horen tot de oudste, bewaarde gebouwen van Sint-Niklaas. De Cipierage (1661-1662), het rechtergebouw van dit unieke koppel, was de nieuwe gevangenis voor het leenhof van het Land van Waas. De kelder was van bij het begin de herberg waar na het uitspreken van een doodvonnis een dodenmaal aangeboden werd. In 1663-1664 werd er door de meier en schepenen van de Sint-Nicolaasparochie het parochiehuis (linkse gebouw) tegenaan gebouwd, op de plaats waar tot dan de vlashuiskens (bergplaatsen voor de marktkramers) stonden. Sinds 2005 fungeren beide gebouwen samen als toeristisch infokantoor. Tijdens Open Monumentendag is dit het centrale infopunt. De gigantische Reynaert de Vos-totempaal in de traphal is het startpunt voor de familiezoektocht.

Ga zeker ook eens tot op de 2de verdieping voor een panoramisch uitzicht over de Grote Markt. 

Tussen 11.00 en 12.00 uur bespeelt stadsbeiaardier Jos D’Hollander de beiaard van het stadhuis.  De eerste 25 mensen die zich aanmelden aan het Sint-Nicolaasbeeld mogen mee naar boven. 

2. Archiefwandeling langs kelders en zolders 

Kelders en zolders van historische gebouwen aan en nabij de Grote Markt hebben de voorbije eeuwen verschillende functies gehad: schuilplek, gevangenis, archiefruimte, kelderherbergen... Medewerkers van het stadsarchief leiden de bezoekers langsheen plaatsen waar stedelijke archieven bewaard worden of werden, vertrekkend vanuit het huidige archief op het Heymanplein. Ontdek ook bijzondere plekken waar de geschiedenis een spoor heeft achtergelaten, zoals het rijk gedecoreerde burgemeesterskabinet, de beiaard en de zolder van het stadhuis… 

Je krijgt tijdens het parcours ook de kans om onze Grote Markt te bewonderen vanuit een verrassend perspectief.  

3. Hoger-Lager bij de paters recoletten 

Ervaren gidsen nemen je mee voor een geleid bezoek aan de voormalige kloostersite van de paters recoletten (1689). Deze gebouwen maken sinds 1808 deel uit van het Sint-Jozef-Klein-Seminarie, beter gekend als het College. We nemen een kijkje in de kapittelzaal, gaan op zoek naar de vroegere slaapplaatsen, werkplaatsen en brouwerij en ontdekken een deel van de kelders. In een tweede deel gaan we naar boven. Via het doksaal van de barokke Sint-Antoniuskerk, de zolders en de gewelven van de site geraken we in de hogere sferen van deze unieke 17de eeuwse plek in het hartje van de stad.

Mogelijks kan je ook een glimp opvangen van de hedendaagse kunst die daar in het kader van "Coup de Ville" aanwezig is. 

4. Tentoonstelling "Hoog, hoger, hoogst" 

Hoe ziet Sint-Niklaas er uit van uit de hoogte? Hoe hoog is hoog? En kan het nog hoger? Bibliotheca Wasiana geeft een antwoord op al deze vragen. De expo loopt tot 18 september en is alleen te bekijken tijdens de openingsuren van de Bib. 

5. Sint-Nicolaaskerk 

De Sint-Nicolaaskerk is de oudste kerk van Sint-Niklaas en gaat terug tot de 13de eeuw, de oprichting van de parochie. De oorspronkelijke kleine eerste stenen kerk (1262) werd stelselmatig uitgebreid en verbouwd totdat ze eind 19de eeuw haar huidig uitzicht kreeg met o.a. de bouw van een nieuwe voorgevel. Het mooie interieur is in hoofdzaak 17de eeuws en 19de eeuws.

 

Op Open Monumentendag kan je in de Sint-Nicolaaskerk terecht voor de tentoonstelling Introspectie met schilderijen van Dirk Smet. Ook het Sint-Nicolaasgenootschap toont een selectie uit hun eigen collecties en staat klaar voor een woordje uitleg. Het kerkmuseum is die dag uitzonderlijk gratis toegankelijk. Je kan er de indrukwekkende collectie religieuze voorwerpen, de kerkschat, bewonderen.orgelconcerten door Joost Dhondt en Katrien Mannaert i.s.m. Cultuurcentrum Sint-Niklaas

6. Onze-Lieve-Vrouwkerk 

De toren met het vergulde Mariabeeld van zes meter hoog vormt één van de bekendste beelden in Sint-Niklaas. De balkons van de toren bieden een wijds uitzicht over de ruime omgeving maar de toren is jammer genoeg om veiligheidsredenen (nog) niet publiek toegankelijk. Sinds 2013 is het Mariabeeld wel opnieuw een lichtbaken in onze stad.

Het magnifieke veelkleurige interieur van de kerk met indrukwekkende muurschilderingen kan je vrij bezoeken en is meer dan de moeite waard. 

7. Drogisterij De WALVIS voor 1 dag weer open 

In 2015 publiceerde vzw Arsène (Katherine Ennekens) het boek Goed bewaarde winkelinterieurs waarin een prominente plaats was voorbehouden voor de fascinerende winkel De Walvis. Op Open Monumentendag krijg je nog eens een kans om een bezoek te brengen aan deze unieke winkel waar de tijd als het ware bleef ‘stille staan’. De voormalige drogisterij van ‘Juffrouw Amand’ bleef quasi onveranderd sinds 1919.

De laatste exemplaren van het boek Goed bewaarde winkelinterieurs zijn enkel op Open Monumentendagte koop bij De Walvis.  Meer info over vzw Arsène:http://www.arsene.org 

8. Première “Goed bewaarde winkelinterieurs: Sint Niklaas” 

Speciaal voor Open Monumentendag wordt in primeur de kortfilm van Mario De Munck geprojecteerd in het leegstaande, aanpalende winkelpand met de merkwaardige open galerij, de voormalige Galeries Faems-Bonne. Deze film schetst een portret van twee winkeliers en de geschiedenis van hun winkel. Aan het woord Josette Amand van De Walvis en haar overbuur, Leo De Clercq van de gelijknamige wijn- en likeurhandel (zie 9). De film duurt 25 minuten. 

9. Wijn- en likeurhuis De Clercq 

Dit pand in cottagestijl naar een ontwerp van August Waterschoot, dateert van 1905 en werd deels verbouwd in de jaren ‘70. Dit bijzondere gebouw doet nog steeds dienst als wijn- en likeurhandel. Naast de winkel was vroeger de gelagzaal. 

Op deze hoek stond de voormalige brouwerij “Den Ancker” waarvan de oudste vermelding opklimt tot 1604. De vroegere gevelsteen met anker en jaartal 1691 (collectie KOKW) staat mee in de vitrine. 

De binnenkoer kan je bezoeken in het kader van Coup de Ville maar - let op- alleen op vertoon van een toegangsticket van WAR 

10. Upstairs-Downstairs in De Salons

De onzichtbare aanwezigheid van meiden en knechten 

Deze eclectische stadswoning uit 1928 kreeg de voorbije jaren een gedeeltelijke opknapbeurt. Elk jaar van 12 november tot 6 december is dit pand de residentie van Sinterklaas en zijn zwarte pieten (Huis van de Sint). Op Open Monumentendag kan u gratis de tentoonstelling Alfons Proost bezoeken en de rondleiding Een dienstmeisje vertelt (90 minuten) volgen. Verder is er de mogelijkheid tot een ‘high tea’ in fin-de-sièclesfeer.

Leontine brengt het boeiende verhaal van meiden en knechten in het riante burgerhuis van textielfabrikant Edmond Meert. Als kamermeisje vertelt zij vol passie over de tijd van toen. Downtown abbey en Upstairs-downstairs zijn niet ver weg. Het huis met al zijn verborgen hoeken en kanten van boven tot onder kent na dit bezoek geen geheimen meer. Wat? vrij bezoek, rondleidingen en ‘High tea’ (betalend)

 mailto:reservatie.musea@sint-niklaas.be 

11. Koken met Boontjes 

Op bezoek bij ‘de conciërge’ van kasteel Walburg 

Tijdens de vorige editie van Open Monumentendag stond de conciërgewoning van kasteel Walburg nog in de steigers. Benieuwd hoe ze nu staat te schitteren na de recente restauratie? Binnen in dit pareltje (dat kan gehuurd worden voor seminaries en tentoonstellingen) lezen vrijwilligers van CC Boontje voor uit de onlangs verschenen “Boonhoekjes” van Marcella Piessens en “Kookrubriekjes” van Gerrit Van Puyvelde. Beide boekjes bevatten pittige columns, het wordt dus prettig luisteren naar een mengeling van verhalen over erfgoed en actualiteit, oude gerechten en gebruiken, speciale en gewone mensen. 

12. De Witte Molen 

Bij ’t minste waaien zal hij draaien! 

Deze Molen werd eind 17de eeuw gebouwd als oliemolen en rond 1850 verbouwd tot graanmolen, waarbij hij zijn huidige uitzicht kreeg. De molen werd reeds in 1943 beschermd als monument en was daarmee het 2de monument van Sint-Niklaas. (De kerk van Belsele werd reeds in 1936! beschermd). Door economische evoluties en de verstedelijking van de omgeving van de molen (waardoor de windvang verstoord werd) was een rendabele uitbating van de molen niet langer mogelijk. In 1976 kwam de molen in handen van het stadsbestuur. Na ernstige stormschade in 1983 kon de molen niet langer malen maar een grondige restauratie in 2005 herstelde de volledige maalinrichting en sindsdien maalt de molen terug op regelmatige basis dankzij de enthousiaste inzet van goed opgeleide vrijwillige molenaars.

 13. Terekenkerk 

Een totaalkunstwerk in een levendige wijk 

Dit jaar is er niet alleen de parochieploeg  om je warm te ontvangen, ook Monumentenwacht Vlaanderen slaat er haar tenten op om je alle hoeken van de neogotische Sint-Jozefkerk te laten zien. Je kunt er o.a. de restauratiewerken aan de glasramen bekijken, de toren en gewelven langs binnen beklimmen (de trap is hoog en steil), genieten van een overweldigend uitzicht. Buiten houd je vast je adem in bij de demonstratie van de afdaaltechnieken.  

14. De kapel van Tereken schittert weer in volle glorie. 

Het heeft lang op zich laten wachten maar de  Kapel van O.L.V. van Hal is na bijna 8 maanden van grondige restauratiewerken terug uit de steigers. Zeker een omwegje waard. 

Sint-Niklaas vanuit vogelperspectief 

Naast de Cipierage en het stadhuis , de Salons, de Witte Molen en de toren van de Terekenkerk biedt ook de dakparking aan het einde van de Stationsstraat, boven JBC een bijzondere kijk op de omgeving. Je kan er de monumentale driedelige creatie Projecties-Triptiek voor Sint-Niklaas (2004) van Marin Kasimir in zijn totaliteit bewonderen. 

Of wil je liever van thuis uit de Markt bekijken? Dat kan 24/24u en 7/7 via de webcam die op het stadhuis staat webcam.sint-niklaas.be  --------------

BELSELE, dorp in de kijker 

Na Sinaai in 2014 en Nieuwkerken in 2015 zetten we dit jaar Belsele, de oudste deelgemeente van het huidige Sint-Niklaas, in de kijker. De benaming Belsele komt al voor in documenten uit de negende eeuw.

1. Muziekclub ’t Ey

Eynde van Weireldt

Deze unieke muziekclub, die dit jaar zijn 25ste verjaardag viert, is voor Belsele het centrale infopunt en het vertrekpunt van de dorpswandelingen. Ze huist in een voormalige badplaats voor soldaten gelegen naast De Kouter, een site waarin vroeger de gemeenteschool of jongensschool gevestigd was. Momenteel is er in dit gebouw een polyvalente zaal die door verenigingen kan gehuurd worden, een sociaal-culturele ontmoetingsplek. 

Op de speelplaats van de voormalige school wordt je met open armen en- uiteraard- met muziek ontvangen en je kan er iets drinken en/of je picknick eten.

2. Sint-Andreas- en Ghislenuskerk 

De geschiedenis van deze dorpskerk gaat terug tot de 10de eeuw. De kleine Romaanse kerk die toen werd gebouwd werd van de 13de tot de 16de eeuw systematisch uitgebreid en verfraaid in gotische stijl. In de 13de en de 15de eeuw kreeg de kerk o.a. een fraai houten beschilderd tongewelf waarvan nog steeds duidelijke sporen zichtbaar zijn op de zolders van de kerk. Bij de Beeldenstorm van 1578 werd de kerk bijna bouwvallig achtergelaten en in de 17de eeuw werd de kerk dus opnieuw grondig verbouwd. Bij het einde van de 17de eeuw was er nog weinig merkbaar van de oorspronkelijke romaanse kerk en verkreeg de kerk grotendeels zijn huidige gotische uitzicht. Daarmee is de kerk zowel in oorsprong als in uitzicht de oudste kerk van Sint-Niklaas. 

Een zeer opmerkelijk meubelstuk in de kerk is alvast de archiefkoffer uit 1551, een unicum in Sint-Niklaas en - wellicht- de ruimere omgeving. 

Om 17u wordt Open Monumentendag feestelijk afgesloten met een orgelconcert door CC Sint-Niklaas. Christophe Bursens (orgel en klavecimbel) en Steven Sneyers (hobo) brengen een barokprogramma 

3. Hoogtes en laagtes in Belsele 

Op stap met De Raaklijn 

Belsele zoals je het nog nooit zag ‘Hoog-Laag’: wanneer de haan op de kerktoren van de kerk in Waasmunster met de voeten in het water staat, dan komt het water de kerk van Belsele binnengelopen. Met deze woorden werden de kinderen in de gemeentelijke basisschool gewezen op het hoogteverschil tussen deze twee gemeenten.

Tijdens deze cultuurhistorische wandeling langsheen of misschien wel in enkele bijzondere tuinen en private domeinen. kunnen we dit ‘Hoog-Laag’ - gegeven verder waarnemen. Verrassingen zijn niet uitgesloten. De groepjes zijn beperkt. Vergeet niet om op Open Monumentdag tijdig je ticket af te halen in het infopunt in ‘t Ey.  

4. Pastorij van Belsele: een geslaagde herbestemming. 

Op laatmiddeleeuwse kaarten zien we dat de vroegere pastorij van Belsele reeds op de huidige locatie gevestigd was en tot de kwalitatief betere huizen van het dorp hoorde. Rond het midden van de 19de eeuw raakte deze woning echter in verval. Ze werd in 1851 vervangen door een nieuwbouw in een sobere neoclassicistische stijl, ontworpen door Jan de Somme-Servais, de toenmalige Sint-Niklase stadsarchitect die ook het in 1874 afgebrande stadhuis, de Casino en een aantal rijke burgershuizen in de Stationsstraat van Sint-Niklaas liet bouwen. Deze voor zijn tijd representatieve pastorie heeft een traditionele indeling, de salons zijn voorzien van stucplafonds en in het volledige huis bleef het oorspronkelijk schrijnwerk bewaard (o.a. fraai beglaasde binnendeuren). 

In 2014 werd het gebouw gekocht door Raya Verschelden en Nele De Belie, die het pand omvormden tot een medisch en paramedisch centrum en een inclusief kinderdagverblijf (’t Pastorieke). 

Op Open Monumentendag stellen zij hun deuren wagenwijd open om iedereen te laten meegenieten van hun realisatie.

5. Het 17de eeuwse Belsele op kaart . 

Op Open Monumentendag toont de Koninklijke Oudheidkundige Kring van het Land van Waas in primeur de onlangs door het provinciebestuur gerestaureerde “Caerte figuratieve der Heerlijkheden van het Beversche, Puyenbeke, Paddenschoot en Aerschot geënclaveerd binnen de Prochie van Belcele (gecopieert uyt de Caerte der vorseide Prochie van Belcele alsmede uyt de werken van lantmeters P. Van Landeghem en J.B. Manderschaidt ende naer verscheidene gedaene verbeteringen der abusen en erreuren daer mede bevonden te accorderen...)” door J.J. du Caju (1785). 

7. Het Lindehof 

Een woonzorgcentrum met bijzondere trappen 

Zag je de vreemde trap op het dak? In de voortuin staat er nog een exemplaar. Deze trappen zijn een onderdeel van het kunstwerk van de Gentse beeldende kunstenaar Hannes Van Severen. Hij plaatste vijf betonnen, niet-functionele trappen op verschillende plaatsen op de rusthuissite. ‘Kunst in en rond het rusthuis’, dat is de boodschap achter dit moderne kunstwerk dat ‘Trap naar de wolken’ wordt genoemd. Binnen verneem je er meer over. 

In het Ontmoetingscentrum kan je iets drinken en kennismaken met de bewoners. Het stadsarchief projecteert een compilatie van oude filmbeelden van het Belseelse verenigingsleven. 

8. Ridderkamp 

De Ridders van Pendragon een re-enactmentgroep uit eigen streek bouwen een tentenkamp van een middeleeuws huurlingenleger na. Op de schildknapen- en prinsessenschool leer je het verschil tussen een goedendag en een morgenster, je kan er een vikingbroodje bakken en leren hoe je op een amulet je naam in runen moet schrijven. Kinderen (en stiekem ook papa’s en mama’s) kunnen zich een zwaard en helm aanpassen voor een stoere ridderfoto, een toernooi of een kiddy battle. Je kan ook gewoon gezellig aanschuiven onder de luifel en proeven van middeleeuws bier.

9. De Bezenkoek

Een boeiende trage wegenwandeling 

Ooit, in een niet zo ver verleden, bood een herberg in de Belseelse Sinaaiwegel iedere klant een krentenkoek aan bij het openen. De herberg stond daarom gekend als De Bezenkoek. Vandaag is de herberg verdwenen, maar het omringende natuurgebied heeft de naam behouden en is nog even gastvrij als toen. Dit verrassende natuurgebied kan je vlot op eigen houtje verkennen aan de hand van een gedetailleerde wandelbrochure. Het is een wandeling van ongeveer 6 km langs diverse trage (en soms ook al eens wat drassige) veld- en kerkwegen oa de Belseelse stuifzandrug met een gemiddelde hoogte van 15,5 meter en de Boskapel Onze Lieve vrouw van Bijstand (1920) met de mooie lindebomen. 

Je kan starten in ’t Ey of aan de dorpspomp (als je ook een stukje van de dorpskern wil meepakken). 

De wandelbrochure is gratis te verkrijgen bij Toerisme Sint-Niklaas, het deelgemeentehuis van Belsele en op Open Monumentdag in muziekclub ’t Ey.

 Extra: Bloemen voor de Pastorij van Nieuwkerken 

Minstens even geslaagd als in Belsele  is de restauratie èn herbestemming van de Pastorij van Nieuwkerken. Vorig jaar konden we alleen de historische tuin bezoeken. Sinds enkele maanden word je er met open armen ontvangen door de nieuwe eigenaars die er een eigentijdse bloemenzaak uitbaten. 

Op Open Monumentendag is ze tijdens de kermis in Nieuwkerken uitzonderlijk open van 09.00 tot 18.00 uur 16 

 

 

 

 

Foto's: 
Bijlagen Datum
Locaties OMD 2016 10/09/2016 - 09:36
Brochue_OMD_2016 27/08/2016 - 10:08

Contact

Grote Markt 1
9100
Sint-Niklaas
03 778 33 30

Grote Markt 1
9100 Sint-Niklaas
info@sint-niklaas.be
Tel.: +32 (0)3 778 30 00

Facebook Twitter