Archief

Het archief vormt een onmisbare schakel in elke organisatie. Dat geldt ook voor een stadsbestuur. Documenten worden bewaard om de taken van de stedelijke administratie te verantwoorden en om informatie te verstrekken aan de burger. Het archief speelt ook een belangrijke rol bij de studie van het verleden.

Ben je een onderzoeker of student, een heemkundige of genealoog? Zoek je een plan, een document of een foto bij je persoonlijke verhaal? Of ben je gewoon nieuwsgierig naar wat archieven te bieden hebben? Ontdek tijdens je zoektocht in het archief verrassende bronnen. Wie weet voeg je wel een puzzelstukje toe aan de kennis van ons lokale verleden.

Het archief

… een vindplaats voor iedereen

Met de hulp van de archiefmedewerkers of via de zoekinstrumenten in onze studieruimte vind je mogelijk een interessant spoor of een ontbrekende schakel in uw speurtocht.

Liever digitaal? Raadpleeg dan de archiefinventarissen of snuister in de historische foto’s op de stedelijke beeldbank (doorklikken naar inventarissen en beeldbank)

… een hulplijn voor verbouwers

Voor het raadplegen van bouwplannen levert de dienst vergunnen in het stadhuis je een aanvraagformulier af waarmee je in het archief terecht kan.

De inzage van de bouwplannen is vrij. Een kopie van bouwplan of -vergunning wordt enkel afgeleverd na bewijs van eigendom (of volmacht van de eigenaar) (doorklikken naar deze pagina)

… een uitvalsbasis voor genealogen

Voor stamboomonderzoek biedt de studieruimte onmisbare instrumenten: ingebonden kopieën van parochieregisters, tienjaarlijkse tafels van burgerlijke stand en bevolking, een uitgebreide verzameling rouwprentjes en –brieven.

Bij de dienst leven in het stadhuis kan je een afschrift van een geboorte-, huwelijks- of overlijdensakte aanvragen. (doorklikken naar deze pagina)

… een schatkamer voor vorsers

De studieruimte staat open voor elke onderzoeker, student of heemkundige met vragen over de geschiedenis van de stad, de deelgemeenten of de stedelijke diensten. Bronnengidsen, inventarissen, archiefoverzichten en historische publicaties helpen je op weg.

Voor specifieke onderzoeksvragen kan je terecht bij de archivaris. In bepaalde gevallen kan de archiefdienst genealogische of historische opzoekingen verrichten voor jou. Dat gebeurt volgens de tarieven vastgesteld in het stedelijk retributiereglement (doorklikken naar deze pagina).

Ben je op zoek naar een stedelijk archiefstuk ouder dan 1950? Of wil je een gemeentelijk document van Belsele, Nieuwkerken of Sinaai opzoeken dat dateert van voor de fusie in 1976? Start je onderzoek in de archiefinventarissen. Ze leiden je naar het gewenste document of dossier.

Archievenoverzicht

De archieven van Sint-Niklaas en de deelgemeenten zijn beschreven in zes deelinventarissen:

  • Oud Archief Sint-Niklaas: dossiers van de vroegere parochie (ancien regime), tot en met 1796
  • Modern Archief Sint-Niklaas: stedelijke dossiers vanaf ca. 1794 tot en met 1950
  • Archief van de gemeente Belsele, gemeentelijke dossiers uit de periode 1622-1976
  • Archief van de gemeente Nieuwkerken, gemeentelijke dossiers uit de periode 1518-1976
  • Archief van de gemeente Sinaai, gemeentelijke dossiers uit de periode 1611-1976
  • Aanvulling op de inventarissen van Sint-Niklaas, Belsele, Nieuwkerken en Sinaai: oud en modern archief dat na het opmaken van de vijf hoger vermelde inventarissen aan het stadsarchief is overgedragen.

Bij je bezoek aan de studiezaal noteer je op het aanvraagformulier het deelarchief en het inventarisnummer van het archiefstuk dat je wil raadplegen.

Andere collecties

Ben je op zoek naar historische foto’s van Sint-Niklaas, raadpleeg de stedelijke beeldbank.

Je vindt in de studiezaal ook naslagwerken en publicaties over archief en geschiedenis. Bekijk hier de lijst van deze handbibliotheek.

In de studiezaal kan je authentieke archiefstukken of dossiers op een vlotte manier raadplegen. Het behandelen van unieke historische documenten vraagt om goede afspraken. Lees daarom vooraf de onthaalbrochure. Zo begin je goed voorbereid aan je archiefbezoek.

De studiezaal bezoeken

  • De studiezaal is elke woensdag en donderdag van 13.30 tot 17 uur vrij toegankelijk. Raadpleging op andere momenten is mogelijk na afspraak.
  • In een studiezaal heerst stilte. Gesprekken voeren doe je op fluistertoon. Telefoonoproepen beantwoord je buiten de zaal.
  • Jassen, tassen en alles wat niet nodig is bij het studiewerk, worden opgeborgen in afsluitbare kastjes in de bibliotheek.
  • Eten en drinken in de studiezaal is niet toegelaten. In het gebouw is een cafetaria ter beschikking van de bibliotheek- en archiefbezoekers.

Een archiefstuk aanvragen

  • Als bezoeker onderteken je een register, met vermelding van naam, adres en handtekening.
  • Archiefstukken worden aangevraagd op daartoe bestemde formulieren.
  • De archiefmedewerker bepaalt de ophaalronden en kan het aantal aangevraagde stukken beperken.
  • De opgehaalde documenten worden alleen in de archiefleeszaal geraadpleegd.
  • De aanvraagformulieren worden aan het einde van het bezoek afgegeven aan de archiefmedewerker.
  • De raadpleging dient met uiterste zorg te gebeuren. De archiefmedewerker mag de lezers hierover de nodige richtlijnen geven.
  • Het gebruik van boekensteunen is wenselijk bij het raadplegen van grote registers.
  • De archivaris kan ook archiefdocumenten niet raadpleegbaar stellen vanwege het risico op beschadiging of bij een slechte materiële toestand.

Fotograferen mag… soms

  • Je mag van archiefstukken foto’s nemen, voor zover de openbaarheid van bestuurlijke documenten dit toelaat en de wetgeving over de bescherming van persoonsgegevens wordt gerespecteerd.
  • Vraag altijd toestemming aan de archiefmedewerker.
  • Fotografeer nooit met flits.
  • Het fotograferen van talrijke stukken gebeurt bij voorkeur op afspraak.
  • Het fotokopiëren van archiefstukken wordt doorgaans niet toegestaan omdat er een risico bestaat op schade aan de unieke documenten.

Het archief kan digitale reproducties leveren volgens de tarieven en voorwaarden vermeld in het gebruikersreglement.

Archieven van privépersonen, verenigingen of organisaties bevatten waardevolle informatie voor de lokale geschiedenis. Het stadsarchief garandeert ook voor schenkingen een zorgvuldige bewaring en een goed beheer. Wens je archiefstukken, foto’s of andere historische informatie over te dragen? Neem dan contact op met het stadsarchief.

Private archieven

Het geheugen van de stad is niet volledig zonder getuigenissen of sporen van individuen of groepen die in de stad hebben geleefd, gewoond of gewerkt. Deze sporen zijn te vinden in persoonlijke documenten of foto’s, in archiefmateriaal van verenigingen of bedrijven.

Het archief neemt dergelijk materiaal graag op:

  • wanneer het archief in verband staat met een persoon, familie, vereniging, enz. uit Sint-Niklaas of een deelgemeente
  • wanneer het om authentiek materiaal gaat
  • wanneer het archief zich in goede materiële staat bevindt

Na overdracht van je schenking ontvang je een bewijs van overdracht.

De schenking wordt vervolgens verpakt en beschreven en is toegankelijk voor onderzoek of erfgoedprojecten.

Wist je dat het stadsarchief meer dan 3 km archief bewaart? Wil je authentieke oorkonden of eeuwenoude registers eens van naderbij bekijken? Reserveer dan als klas, groep of vereniging een geleid bezoek aan de archiefdepots of het archiefatelier.

Aanbod op maat

Voor klassen van het basisonderwijs en alle richtingen van het secundair onderwijs biedt het stadsarchief rondleidingen en workshops op maat aan. Zo kan je een archiefbezoek laten aansluiten bij een thema uit de klas. Ontdek dit educatief aanbod via de scholenbrochure.

Zoek je een creatievere invulling van een archiefbezoek? Dan vormt het stadsspel Dilemma 14/18 wellicht een uitdaging. Je kruipt in de leefwereld van vijf personages uit de periode van de Eerste Wereldoorlog. Groepsopdrachten verspreid over de stad plaatsen je voor moeilijke keuzes om te overleven in deze woelige periode. Voor jongeren en volwassenen vanaf 12 jaar. Interesse? Vraag meer info bij het archief.

Heb je een boontje voor lokale geschiedenis? Het archief brengt via tentoonstellingen, voordrachten, erfgoedprojecten, brochures of artikels, stukjes stadsgeschiedenis onder de aandacht. Ook de resultaten van geschiedkundig onderzoek over Sint-Niklaas of de deelgemeenten kom je hier te weten.

Archief

Hendrik Heymanplein
3
9100
Sint-Niklaas
bestuurcultuurdocumentenfietsgeldgezondheidszorglerenmobiliteitnatuuropvangveiligheidwaarschuwingwerkenwerkenopafspraakwonen